آسمان ایران، کمی تا قسمتی نیمه خالی | از توقف تورهای خارجی به ایران تا احتمال افزایش ۷۰ درصدی قیمت پروازهای داخلی
رویداد۲۴ | امیرحسین جعفری- در هفتههای اخیر و همزمان با تشدید تنشهای امنیتی در منطقه و طرح سناریوهای احتمالی درگیری نظامی میان ایران و آمریکا، حریم هوایی کشور به یکی از کانونهای نگرانی صنعت هوانوردی و مسافران تبدیل شده است. افزایش ریسکهای امنیتی، هشدارهای پروازی و احتیاط ایرلاینهای خارجی برای عبور از آسمان ایران، برنامه پروازهای داخلی و خارجی را بهطور محسوسی مختل کرده و موجی از لغو، تأخیر و ادغام پروازها را رقم زده است. در چنین فضایی، سفر—چه تفریحی و چه کاری—بیش از گذشته تحت تأثیر نااطمینانی قرار گرفته است.
این وضعیت در کنار بحرانهای اقتصادی و جهش نرخ ارز، فشار مضاعفی بر بازار سفر وارد کرده؛ بهطوریکه نهتنها تورهای گردشگری و ایرلاینها، بلکه سفرهای عادی مردم نیز با کاهش تقاضا و افزایش هزینهها روبهرو شدهاند. رشد مداوم قیمت بلیطها نیز استفاده از حملونقل هوایی را برای بخش بزرگی از جامعه دشوار کرده است.
نخستین و مهمترین عامل کاهش سفرها، ضریب بالای تورم و کاهش قدرت خرید واقعی خانوارهاست. سفر، به ویژه سفر هوایی، در سلسله مراتب نیازهای خانواده ایرانی به سرعت از یک کالای ضروری به یک کالای لوکس تبدیل شده است. با افزایش هزینههای معیشتی (مسکن و خوراک)، هزینههای جانبی سفر شامل بلیط هواپیما، اقامت در هتل و هزینههای حملونقل شهری به شدت افزایش یافته است. وقتی هزینه یک پرواز داخلی ساده برای یک خانواده چهارنفره با مجموع حقوق چند ماه یک کارمند برابری میکند، طبیعی است که بخش بزرگی از جامعه، سفر را از اولویتهای خود حذف یا آن را به سفرهای کوتاه با خودروی شخصی محدود کنند.
با گران شدن پروازها، بخشی از مسافران به سمت حمل ونقل ریلی و جادهای سوق پیدا کرده اند. با این حال، ظرفیت محدود شبکه ریلی نیز توان پاسخگویی به این حجم از تقاضای سرریز شده را ندارد. با این وضعیت بلیط اتوبوس و قطار نیز به مرور زمان رشد جدی پیدا میکند و سفر با اتوموبیل شخصی صرفه اقتصادی بیشتری پیدا خواهد کرد.
پیش بینی کارشناسان چیست؟
بیشتر بخوانید:
آیا خدمات ویزای سفارتخانههای اروپایی کنسل و پروازها لغو شدند؟
ماجرای تعطیلی سفارتخانههای اروپایی در تهران چیست؟ | تهدید بیصدای ایران یا هراس از جنگی فراگیر؟
امیرپویان رفیعی شاد، رئیس هیئت مدیره انجمن دفاتر سفر و گردشگری استان تهران، تایید کرده که افزایش نرخ ارز باعث کاهش سفرهای خارجی شده و پروازهای ورودی به ایران به شکل تور نیز تقریباً متوقف شده است. او میگوید: «بعد از اتفاقات اخیر و سختتر شدن معیشت مردم، شاهد کاهش جدی سفرهای خارجی هستیم. افزایش نرخ ارز به خودی خود باعث کاهش پروازهای خارجی شده است. عملاً سفرخارجی یک کالای فوق لوکس است و شرایط آن برای بخشهای وسیعی از مردم وجود ندارد.»
رفیعی گفته: تورهای ورودی به ایران هم متوقف شده است. تنها بخش کمی از عراق شاهد پرواز ورودی هستیم. شرایط خوبی را در صنعت گردشگری سپری نمیکنیم.
او ادامه داد: «طبیعتا ایام نوروز همیشه پیک سفر بوده است. باید منتظر بمانیم تا ثبات نسبی اقتصادی پیش آید و کسب و کارها دوباره به حرکت دربیایند. مردم تنها در شرایطی به سفر فکر می کنند که بتوانند کسب و کار مشخص و با ثباتی داشته باشند.»
علت لغو پروازهای داخلی و خارجی چیست؟
رفیعی مدعی است علت ابطال پروازها در روزهای اخیر ادغام پروازهای داخلی به علت کاهش سفرهاست. او میگوید: «به جهت عدم تقاضا برای سفر، پروازهای داخلی با هم ادغام میشوند. ابطال پروازها عموماً به خاطر عدم تقاضا بوده است. در پروازهای خارجی هم یک سری از ایرلاینها از جمله ترکیش و امارات تعداد پروازها را محدودتر کرده اند. چالش امنیتی باعث لغو پروازها نشده و بیشترین علت اخلال در پروازهای اخیر چالشهای اقتصادی بوده است.»
او مدعی است که ایرلاینها با زیان جدی مواجه شده اند و صحبت از افزایش ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشد قیمت پروازهاست. او میگوید: «نمیتوان به صراحت گفت ایرلاین ورشکسته میشوند، اما هزینههای ثابت ایرلاینها پابرجاست. در دو روز اخیر صحبتهایی در رابطه با افزایش نرخ پروازهای داخلی شده است. صحبت از ۵۰ تا ۷۰ درصد افزایش قیمت بوده است. پروازهای خارجی نیز به نسبت دلار افزایش داشته اند.»
پروازهایی که سربه فلک کشیدند
تا سال گذشته، پرواز به پایتختهای اروپایی با مبالغی بین ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومان ممکن بود. اما امروز با حذف پروازهای مستقیم، مسافران ناچار به استفاده از ایرلاینهای واسط هستند.
قیمت مسیر تهران-لندن به صورت یکطرفه با ایرلاینهایی مثل ترکیش یا قطری اکنون بین ۵۵ تا ۸۰ میلیون تومان نوسان میکند. اگر مسافر قصد خرید بلیط رفت و برگشت داشته باشد، باید عددی نزدیک به ۱۱۰ تا ۱۴۰ میلیون تومان را در نظر بگیرد.
مسیر تهران-پاریس یا تهران-برلین با ارزانترین گزینه که معمولاً پگاسوس است، با یک توقف طولانی در استانبول، قیمتی حدود ۳۸ تا ۵۰ میلیون تومان (یکطرفه) دارد. لازم به ذکر است که هنوز پروازهای پگاسوس که یک ماه پیش در بحبوحه اعتراضات پروزهایش به تهران را لغو کرده بود، باز نشده است.
تورهای استانبول و دبی که روزگاری مقاصد در دسترس طبقه متوسط بودند، حالا با هزینههای سنگینی همراه هستند.
پرواز تهران-استانبول با ایرلاینهای داخلی (ماهان و معراج) قیمتی بین ۸ تا ۱۶ میلیون تومان دارد. ایرلاین «ترکیش» برای همین مسیر مبالغی بین ۱۸تا ۲۸ میلیون تومان دریافت میکند.
مسیر تهران-دبی با پرواز با امارات یا فلایدبی برای یک طرف، عددی بین ۱۵ تا ۳۵ میلیون تومان هزینه دارد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ۱۰۰ درصدی نشان میدهد. تهران-مسکو: این مسیر به دلیل حفظ پروازهای مستقیم ماهان و شرکتهای روسی مثل «نوردویند»، وضعیت بهتری دارد. قیمتها از ۱۸ میلیون تومان شروع شده و در ایام پرتقاضا تا ۳۰ میلیون تومان بالا میرود.
